Opis

Autorka postawiła sobie za cel pragmatyczny opis aktów odmowy wraz z ich dającymi się zaobserwować uwarunkowaniami. Przedstawiła wnioski wynikające z analizy zgromadzonego materiału – dialogów, w których jedną z replik stanowi akt odmowy. Dla większej obiektywizacji wywodu wnioski zostały bogato zilustrowane przykładami. Swoje rozważania autorka oparła na następujących założeniach teoretycznych: – koncepcji pragmatyki językowej, uznającej ją za naukę badającą użycie języka w celu osiągnięcia zamierzonych efektów;
– teorii aktów mowy, stworzonej przez J. L. Austina;
– teorii gatunków (genrów) mowy, rozwijanej przez M. Bachtina i A. Wierzbicką;
– teorii implikatur konwersacyjnych, dla której podstawą stały się podane przez H. P. Grice’a reguły konwersacji;
– koncepcji gry, którą prezentowali w swych pracach L. Wittgenstein, H. P. Grice, E. Goffman;
– opisie grzeczności językowej (polskiej grzeczności językowej) dokonanym przez M. Marcjanik.
Autorka przyjęła, iż odmowa jest jednym z gatunków mowy, reprezentowanym w mowie przez konkretne akty. Założyła, że akty odmowy są reaktywnymi aktami mowy, stanowiącymi wypowiedź-reakcję na wcześniejszą wypowiedź-akcję. Są one reakcją na różne typy aktów dyrektywnych: AKTY PROPOZYCJI, PROŚBY, POLECENIA.