Opis

Przedmiotem badań niniejszej pracy jest fraza nominalna w języku niemieckim. Perspektywę metodologiczną jej opisu stanowi hipoteza DP Abneya w ramach gramatyki generatywnej oraz gramatyka kognitywna Langackera. Celem pracy jest ocena metodologii obu modeli. Prezentowane w pracy modele generatywne i gramatyka kognitywna skupiają się wprawdzie na różnych obiektach badawczych, jednak obie teorie reprezentują menalistyczne podejście do języka, mimo że różnią się sposobem rozumienia tej mentalnej rzeczywistości. Łączy je dążenie do zrozumienia istoty i kompleksowości mentalnych procesów przetwarzania języka. Gramatyka kognitywna koncentruje się na procesach konceptualno-semantycznych, modele generatywne na procesach synaktycznych, na działaniu procesora gramatycznego, traktowanego jako wyposażenie biogenetyczne człowieka. Analiza fraz nominalnych w języku niemieckim w metodologii wybranych teorii pokazuje komplementarność perspektywy badawczej. Rozprawa wykazuje na przykładzie frazy nominalnej, że generowanie i konceptualizacja są wzajemnym uzupełnianiem się kompleksu językowego. Każda z teorii ma atuty i mankamenty. Żadna z nich nie ujmuje pełni działania systemu językowego. Ich zestawienie w niniejszej pracy daje nowe spojrzenie na zjawiska językowe związane z frazą nominalną w języku niemieckim.