Opis

Niniejsza monografia mieści się w nurcie paradygmatów językoznawczej stylistyki oraz semantyki, jest efektem badań nad ukształtowaniem leksykalno-stylistyczno-tematycznym twórczości Jacka Hugo-Badera. Ma za zadanie wypełnienie luki badawczej dotyczącej indywidualnego stylu autorskiego współczesnych polskich reportażystów. Prezentowane badania zostały oparte na materiale tekstów Jacka Hugo-Badera ze względu na popularność twórczości reportażysty, interesujący indywidualny styl autorski pełen m.in. potocyzmów, ekspresywizmów, wulgaryzmów, zapożyczeń, neologizmów, zdrobnień, spieszczeń, zgrubień. Dodatkowo stanowią one uzupełnienie analiz reportaży Jacka Hugo-Badera, które nie zostały dotąd poddane pełniejszej refleksji lingwistycznej.

 Praca składa się z pięciu rozdziałów oraz Zakończenia.

Rozdział pierwszy poświęcony jest podstawowym zagadnieniom terminologicznym związanym z reportażem książkowym. Zawiera autorską definicję gatunku, sformułowaną zgodnie z założeniami lingwistycznej teorii gatunków. Przedstawiono również sylwetkę Jacka Hugo-Badera, tematykę jego reportaży oraz stan badań nad jego twórczością z perspektywy literaturoznawczej i medioznawczej, uwzględniając takie aspekty, jak: forma reportażu, narracja, dokumentaryzm, tematyka, język i styl.

Rozdział drugi omawia cele badawcze monografii oraz jej założenia metodologiczne. Scharakteryzowano kategorię idiostylu, stanowiącą punkt wyjścia dla prowadzonych analiz, a także teorię pól tematycznych i podstawowe pojęcia terminologiczne. Przedstawiono również etapy postępowania badawczego, obejmujące metody ilościowe (korpusowe i frekwencyjne) oraz jakościowe analizy z zakresu leksykologii, słowotwórstwa, stylistyki, semantyki, funkcjonalności i pól tematycznych.

Rozdział trzeci obejmuje analizę i interpretację wykładników idiostylu Jacka Hugo-Badera na tle różnych warstw leksyki, takich jak: kolokwializmy, wulgaryzmy, przekleństwa, zapożyczenia i neologizmy, a także środków słowotwórczych, w tym deminutywów i augmentatywów. Charakterystyce poszczególnych środków językowych towarzyszą przykłady zaczerpnięte z reportaży autora, co pozwala osadzić analizę w szerszym kontekście badawczym.

Rozdział czwarty dotyczy funkcjonalnej sprawczości wykładników idiostylu Jacka Hugo-Badera, rozumianej jako sposób oddziaływania tych jednostek leksykalnych na kształt wypowiedzi oraz relacje między reporterem, bohaterami reportażu a jego odbiorcą. Analiza koncentruje się na leksyce o potencjale znieważającym i jej funkcjach komunikacyjnych.

Rozdział piąty stanowi próbę semantycznej rekonstrukcji głównych tematów reportaży książkowych Jacka Hugo-Badera, powracających w większości analizowanych tekstów i – jak wykazała analiza korpusowa – skupionych wokół określonych kolokacji. Na tej podstawie wyodrębniono tematy: SZAMAN, POLSKA, ROSJA oraz MIASTO, uporządkowane według najważniejszych kategorii semantycznych.

W Zakończeniu podsumowano przeprowadzone rozważania oraz wyniki badań w odniesieniu do przyjętych celów i założeń badawczych. Po Zakończeniu zamieszczono Aneks zawierający tabele zbiorcze, Bibliografię, Wykaz skrótów, Spis tabel oraz streszczenie w języku angielskim.

SPIS TREŚCI

Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .              7

Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

ROZDZIAŁ 1. Przedmiot pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

1. Reportaż książkowy – kwestie definicyjne . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2. Sylwetka autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
3. Tematyka badanych reportaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
4. Stan badań nad reportażami Jacka Hugo-Badera w ujęciu

interdyscyplinarnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .                 26

ROZDZIAŁ 2. Założenia teoretyczno-metodologiczne pracy . . . . . . . . . 35

1. Cele i założenia pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
2. Metodologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37

2.1. Indywidualny styl autora. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .      37

2.2. Kategoria potoczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

2.3. Teoria pól tematycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .      44

2.4. Pozostałe rozstrzygnięcia terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . 47

2.5. Etapy postępowania analitycznego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  55

ROZDZIAŁ 3. Wykładniki idiostylu Jacka Hugo-Badera. . . . . . . . . . . . 71

1. Leksykalne środki wyrazu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

1.1. Potocyzmy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  71

1.2. Wulgaryzmy i przekleństwa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127

1.3. Zapożyczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148

1.4. Neologizmy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  155

2. Słowotwórcze środki wyrazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

2.1. Zdrobnienia i spieszczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  159

2.2. Zgrubienia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169

ROZDZIAŁ 4. Funkcjonalna sprawczość wykładników idiostylu

Jacka Hugo-Badera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .            173

ROZDZIAŁ 5. Struktura tematyczna reportaży Jacka Hugo-Badera. . . . .  187

1. SZAMAN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
2. MIASTO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
3. POLSKA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
4. ROSJA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214

Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  225

Aneks 1. Tabela zbiorcza leksykalnych środków wyrazu w porządku

frekwencyjnym z odniesieniem do sfer i pól tematycznych . . . . . . . . . . . . 233

Aneks 2. Tabela zbiorcza słowotwórczych środków wyrazu w porządku

frekwencyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .            277

Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279

Wykaz tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  289

Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291