Opis

Niniejsza praca składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym zamieszczono teoretyczne rozważania dotyczące aktywności jednostki w sytuacjach stresowych. Zaprezentowany tutaj interakcyjny paradygmat stresu pozwala uwzględniać złożony kompleks uwarunkowań wyznaczający działania zaradcze osoby w sytuacjach deprywacji, zagrożenia, konfliktu pozytywno-pozytywnego, negatywno-negatywnego oraz ambiwalentnego, aktywizujących różne potrzeby psychiczne: akceptacji, sukcesu i niezależności. Szczególny akcent położono na analizie regulacyjnej roli wybranych mechanizmów indywidualnych, takich jak: temperament, lęk jako cecha i jako stan, poczucie umiejscowienia kontroli, samoocena w modyfikacji aktywności zaradczej osoby. Drugi rozdział poświęcony jest osobie niepełnosprawnej umysłowo i jej zachowaniu w sytuacjach trudnych. Dynamiczne, holistyczne ujęcie tego zagadnienia pozwala dostrzegać rolę czynników sytuacyjnych i społecznych w kształtowaniu się osobowości, jak również preferencji zaradczych jednostek z niepełnosprawnością intelektualną. W rozdziale trzecim, w kontekście założeń teoretycznych sformułowano cel, problemy badawcze, hipotezy pracy, a także przedstawiono metodę, techniki i narzędzia badawcze. Dokonano w nim także socjologicznej charakterystyki grup porównywanych pod względem stylu radzenia sobie ze stresem. W kolejnych rozdziałach (IV-VI) zostały zawarte rezultaty badań własnych. Każdy z nich składa się z dwóch części prezentacji wyników oraz dyskusji. W rozdziale IV zaprezentowano dominujące strategie radzenia sobie badanej młodzieży ze wspomnianymi kategoriami sytuacji trudnych. Ilościowa analiza porównawcza wykorzystywanych działań obronnych i zadaniowych umożliwiła określenie preferowanego stylu zmagania się ze stresem w tej populacji. W VI rozdziale skoncentrowano się na uchwyceniu zarówno kontekstów sytuacyjnych, jak i zmiennych indywidualnych sprzyjających określonym działaniom zaradczym. Uwypuklono w tym rozdziale te rodzaje sytuacji trudnych, w których określone zmienne indywidualne nabierają szczególnej dynamiki w regulowaniu zachowań zaradczych. Pracę zamyka synteza wyników badań w postaci wniosków, które stały się podstawą wysunięcia szeregu postulatów dla pracy rewalidacyjnej z młodzieżą niepełnosprawną intelektualnie w stopniu lekkim. Publikacja ze względu na walory eksploracyjne i wyjaśniające adresowana jest do teoretyków, jak i praktyków rehabilitacji młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną lekkiego stopnia. Służy ona nie tylko poznaniu jakości radzenia sobie tej grupy społecznej, ale również zrozumieniu czynników osobowościowych i kontekstualnych, współdeterminujacych zachowanie w obliczu deprywacji, zagrożeń oraz konfliktów decyzyjnych angażujących potrzeby psychiczne: akceptacji, sukcesu i niezależności.