Nowości – HISTORIA

Nowości - HISTORIA
K. Bracha (red.), Antiphonarium Kielcense. Antyfonarz kolegiaty kieleckiej (ok. 1372 r.). Wydanie fototypiczne z komentarzem, 2020, cena 300,00 zł

Okładka, Antiphonarium Kielcense. Antyfonarz kolegiaty kieleckiej, Krzysztof Bracha red.Krzysztof Bracha (red.), Antiphonarium Kielcense. Antyfonarz kolegiaty kieleckiej (ok. 1372 r.). Wydanie fototypiczne z komentarzem, 2020,  732 s., format 34,0×23,5 cm, ISBN 978-83-7133-780-2, 978-83-8144-387-6, cena 300,00 zł

Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego oraz Wydawnictwa „Jedność” ukazała się wyjątkowa publikacja – fototypiczna edycja rękopisu Antyfonarza kieleckiego z ok. 1372 r., bezcennej księgi liturgicznej przechowywanej w skarbcu Bazyliki Katedralnej w Kielcach pw. Wniebowzięcia NMP, w wyjątkowej, przepięknie zdobionej szacie edytorskiej.

Antyfonarz kielecki jest jednym z najstarszych i najcenniejszych polskich rękopisów liturgicznych, zawierającym tekst Oficjum o Świętym Stanisławie autorstwa Wincentego z Kielc wraz z hymnem Gaude Mater Polonia. Został przepisany ok. 1372 r. (być może krótko przed tą datą?) na zlecenie i z fundacji kanonika kieleckiego i kustosza krakowskiego Mikołaja syna Goworka (Goworkowica).

Antyfonarz utożsamiany jest przede wszystkim z prymarnym przekazem rękopiśmiennym Oficjum o św. Stanisławie, do którego należy słynny hymn Gaude Mater Polonia.

Hymn Gaude Mater Polonia do czasów bitwy pod Grunwaldem i popularyzacji Bogurodzicy spełniał funkcję pieśni ojczyźnianej (carmen patrium). Śpiewamy go do dziś podczas inauguracji roku akademickiego we wszystkich polskich uczelniach.

Inicjatorem projektu wydania Antyfonarza kieleckiego był profesor Krzysztof Bracha, badacz średniowiecza. Antyfonarz jest pięknym darem Uniwersytetu Jana Kochanowskiego dla mieszkańców regionu i środowiska naukowego w roku jubileuszowym obchodów 50-lecia powołania do życia kieleckiej uczelni. Młoda uczelnia oddaje tym samym szacunek starej historii, która stała się także cząstką dziejów lokalnych, przeszłości godnej pamięci. Warto dodać, że jubileusz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego zbiega się w czasie z rocznicą 850-lecia powstania kolegiaty kieleckiej.

K. Bracha red., Debaty świętokrzyskie Vol. 3/2020, „200 lat kasaty Świętego Krzyża. Kasata opactwa benedyktyńskiego ze Świętego Krzyża na Łyścu w 1819 r., Przyczyny, przebieg i konsekwencje”. Materiały z konferencji odbytej na Św. Krzyżu w dniach 31.05-1.06.2019 r., 2020, cena 50,40 zł

Okładka, Debaty świętokrzyskie Vol. 3/2020, Krzysztof Bracha red.Krzysztof Bracha red., Debaty świętokrzyskie Vol. 3/2020, „200 lat kasaty Świętego Krzyża. Kasata opactwa benedyktyńskiego ze Świętego Krzyża na Łyścu w 1819 r., Przyczyny, przebieg i konsekwencje”. Materiały z konferencji odbytej na Św. Krzyżu w dniach 31.05-1.06.2019 r., 2020, 302 s., format B5, ISBN 978-83-7133-871-7; 978-83-60777-85-5, cena 50,40 zł

Teksty w niniejszej publikacji są pokłosiem odbytej konferencji „200 lat kasaty Świętego Krzyża. Kasata opactwa benedyktyńskiego ze Świętego Krzyża na Łyścu w 1819 r., Przyczyny, przebieg i konsekwencje”, która odbyła się na Św. Krzyżu w dniach 31.05-1.06.2019 r. Tematyka konferencji dotyczyła szeroko pojmowanej problematyki genezy i następstw edyktu kasacyjnego aż do czasów współczesnych. To, co definiuje współczesny obraz klasztoru i jego miejsca w krajobrazie religijnym i kulturowym regionu, jest nadal powiązane z decyzją sprzed 200 lat i jej konsekwencjami.  Te zmieniające się w ciągu ostatnich dwóch stuleci losy opactwa z jednej strony: likwidacja konwentu, dewastacja budynków klasztornych, utrata archiwum, skarbca, biblioteki, zmiana budynków na funkcje więzienne, świeckie, dywersyfikacja majątku i strata części zabudowań oraz próby laicyzacji miejsca w czasach PRL, a z drugiej: ożywcze i dające nadzieję na dalsze funkcjonowanie manifestacje patriotyczne w okresie narodowej irredenty, sprowadzenie Misjonarzy Oblatów MN i powolna odbudowa prestiżu klasztoru, to tematyka wielowątkowa i godna pogłębionej refleksji naukowej.

W. Caban, K. Latawiec, J. Legieć, T. Mosunowa (wybór i oprac.), J. Legieć (red.), Zesłańcy postyczniowi na Syberii Zachodniej w opinii rosyjskiej administracji i ludności syberyjskiej, cz. 2. Pamiętniki, listy, publicystyka. Początki rosyjskich badań nad losami polskich zesłańców postyczniowych na Syberii, 2019, cena 73,50 zł

Okładka, Zesłańcy postyczniowi na Syberii, Wiesław Caban, Krzysztof Latawiec i in.Wiesław Caban, Krzysztof Latawiec, Jacek Legieć, Tatiana Mosunowa (wybór i oprac.), Jacek Legieć (red.), Zesłańcy postyczniowi na Syberii Zachodniej w opinii rosyjskiej administracji i ludności syberyjskiej, cz. 2. Pamiętniki, listy, publicystyka. Początki rosyjskich badań nad losami polskich zesłańców postyczniowych na Syberii, seria: Polacy – Syberia. XVIII-XIX wiek, tom 4, 2019,  516 s., format B5, ISBN 978-83-7133-757-4, cena 73,50 zł

W drugiej części zbioru dokumentów dotyczących losów zesłańców postyczniowych na Syberii zaprezentowano trzy grupy materiałów. Pierwszą z nich stanowią fragmenty rosyjskich pamiętników, listów i publicystyki, w których wspomina się o polskich zesłańcach i ich relacjach z miejscową administracją i ludnością. Druga grupa dokumentów to fragmenty pamiętników Polaków, zesłanych na Sybir, a trzecią tworzą teksty powstałe w wyniku pierwszych badań, prowadzonych na terenach Rosji, poświęconych polskim zesłańcom i ich oddziaływaniu na środowisko, w którym musieli przebywać.

Przy opracowywaniu publikowanych tekstów wykorzystano cały szereg materiałów: archiwalia, źródła drukowane, opracowania, zasoby internetowe. Dokumentacja dotycząca około 20 tysięcy Polaków zesłanych na Syberię za udział w powstaniu styczniowym jest ogromna. Dokumenty  źródłowe odnoszące się do różnych aspektów życia zesłańców przechowywane są zarówno w archiwach centralnych w Moskwie i Sankt Petersburgu, jak i archiwach zachodniosyberyjskich w Omsku, Tobolsku i Tomsku. Oddając w ręce czytelników całe dwuczęściowe wydawnictwo, Autorzy są przekonani , że będzie ono przydatne nie tylko dla osób już zajmujących się losami polskich zesłańców postyczniowych na Syberii, ale zainspiruje też innych historyków – polskich i rosyjskich – do podjęcia nowych prac poświęconych tej problematyce. Sama lektura dokumentów przekonuje bowiem, jak wiele zostało zagadnień i wątków wymagających jeszcze zbadania.

J. Drążyk, W. Kowalski red., Reformacja w Małopolsce w starodrukach i historiografii, 2020, cena 33,60 zł

Okładka, Reformacja w Małopolsce w starodrukach, Jolanta Drążyk, Waldemar Kowalski red.Jolanta Drążyk, Waldemar Kowalski red., Reformacja w Małopolsce w starodrukach i historiografii, 2020, 136 s., format B5, ISBN 978-83-7133-864-9, cena 33,60 zł

Publikacja zawiera zbiór kilku artykułów i komunikatów poprzedzonych słowem wstępnym przygotowanym przez Henryka Suchojada. Zostały one przygotowane z okazji jubileuszu reformacji. W roku 2017  minęło 500 lat od wystąpienia Marcina Lutra (31 października 1517 r.) – zakonnika augustiańskiego, który wywiesił na drzwiach katedry w Wittenberdze 95 tez, w których sprzeciwił się sprzedaży odpustów oraz występującym w Kościele nadużyciom. Wydarzenia zapoczątkowane przez Lutra powodowały szereg przemian, które dotknęły niemal każdej dziedziny życia.

Ponadto książka upamiętnia postać wybitnego badacza reformacji Profesora Wacława Urbana – wieloletniego pracownika naukowego obecnego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, który włożył duży wkład w rozwój kieleckiej uczelni oraz w kształtowanie życia naukowego i kulturalnego w Kielcach i regionie świętokrzyskim.

 

Spis treści

Od redakcji, s. 7

Henryk Suchojad, Słowo wstępne, s. 11

Waldemar Kowalski, Reformacja a edukacja religijna w Małopolsce w połowie XVI wieku. Najważniejsze problemy i postulaty badawcze, s. 15

Izabela Bożyk, Zbory ewangelicko-reformowane między Pilicą a Wisłą w dobie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego (1809–1849), s. 27

Kazimierz Bem, Parafia ewangelicko-reformowana w Sielcu w XIX i XX wieku. Kościół, pastorzy, wierni, s. 51

Wojciech Rudkowski, Życie codzienne parafii ewangelicko-augsburskiej w Kielcach (na podstawie pierwszego „Protokólarza posiedzeń Dozoru Kościelnego”), s.  81

Zdzisław Pietrzyk, Wacław Urban jako historyk reformacji, s. 91

Ewa Szląpek, Wystawy w Bibliotece Uniwersyteckiej w Kielcach zorganizowane z okazji 500-lecia reformacji, s. 105

Autorzy, s. 125

Indeks osób, s. 129

R. Gryz, M. Wójcik (red.), Homo Homini Res Sacra. Dokumentacja historyczna spotkań w Centrum Dialogu w Paryżu (1973-1989), t. 1: grudzień 1973 – kwiecień 1975, 2019, cena 84,00 zł

Okładka, Homo Homini Res Sacra, Ryszard Gryz, Mirosław Wójcik red.

Ryszard Gryz, Mirosław Wójcik (red.), Homo Homini Res Sacra. Dokumentacja historyczna spotkań  w Centrum Dialogu w Paryżu (1973-1989), t. 1: grudzień 1973 – kwiecień 1975, 2019, 520 s., format 24,6×19,0 cm, ISBN 978-83-7133-771-0, cena 84,00 zł, plik PDF publikacjiHomo Homini Res Sacra

Tematyka niniejszej dwutomowej edycji dotyczy wyników naukowych osiągnięć środowiska polskiej Emigracji na Zachodzie w okresie panowania ustroju komunistycznego w Polsce i krajach Europy Środkowo-Wschodniej.

Nowatorski charakter publikacji, będącej efektem autorskich prac badawczych i naukowych ustaleń, polega na krytycznym opracowaniu i upowszechnieniu interdyscyplinarnej problematyki wykładów zaprezentowanych podczas cyklicznych i wieloletnich spotkań zorganizowanych przez ośrodek Centre du Dialogue w Paryżu.

Wykładowcy Centrum Dialogu w Paryżu byli często typowymi ludźmi renesansu i reprezentowali różne dyscypliny wiedzy oraz nauki, a także towarzystwa i ośrodki naukowe na całym świecie (Berkeley, Cambridge, Genewa, Leuven, Ottawa, Sorbona, Yale).

Byli oni laureatami prestiżowych nagród, wyróżnień i otrzymali najwyższe odznaczenia, w tym Nagrodę Nobla i inne (nagroda Fundacji Jurzykowskiego w Nowym Jorku, włoska nagroda im. Ignazio Silone, francuski Order Sztuk Pięknych i Literatury, belgijski Order Leopolda II, Komandoria Palm Akademickich Republiki Francuskiej, Wielki Krzyż Zasługi Republiki Federalnej Niemiec).

Tworzyli oryginalne dzieła, należąc do znanych szkół naukowych (np. prof. Krzysztof Pomian – warszawska szkoła historii idei; Zygmunt Mycielski – polska szkoła kompozytorska).

Twórcy i artyści występujący przed publicznością w Paryżu tworzyli krąg modernistycznych kierunków kultury XX wieku, a w swych dziedzinach należeli do przedstawicieli awangardy europejskiej.

R. Gryz, M. Wójcik (red.), Homo Homini Res Sacra. Dokumentacja historyczna spotkań w Centrum Dialogu w Paryżu (1973-1989), t. 2: maj 1975 – maj 1977, 2020, cena 90,30 zł

Okładka, Homo Homini Res Sacra, tom 2, Ryszard Gryz, Mirosław Wójcik red.Ryszard Gryz, Mirosław Wójcik (red.), Homo Homini Res Sacra. Dokumentacja historyczna spotkań  w Centrum Dialogu w Paryżu (1973-1989), t. 2: maj 1975 – maj 1977, 2020, 563 s., format 24,6×19,0 cm, ISBN 978-83-7133-847-2, cena 90,30 zł, plik PDF publikacjiHomo Homini Res Sacra

 

Niniejsza publikacja stanowi drugi tom edycji źródeł związanych z działalnością i spotkaniami organizowanymi przez Centrum Dialogu w Paryżu w latach 1975-1977. Założoną i zrealizowaną ideą twórców ośrodka była otwarta debata o wolności i humanistycznym dziedzictwie Polski i Polaków we współczesnym świecie. W pierwszych latach istnienia pallotyńskiego Centrum Dialogu wykłady zaprezentowali w kolejności chronologicznej: Zbigniew Herbert, Jerzy Turowicz, Czesław Miłosz, Stefan Kisielewski, Roman Palester, Mieczysław Krąpiec, Wojciech Skalmowski, Jan Błoński, Kazimierz Brandys, Włodzimierz Sedlak, Jerzy Starnawski, Adam Michnik i Andrzej Micewski. Tylko w czasach istnienia PRL w paryskim Centrum Dialogu zorganizowano około stu osiemdziesięciu odczytów, dyskusji i wieczorów autorskich.  Niniejsza edycja paryskich spotkań została przygotowana przez zespół badawczy złożony głównie z pracowników naukowych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Głównym celem omawianej serii edytorskiej jest oddanie czci wszystkim, którzy przyczynili się sto lat temu do odzyskania niepodległości przez Polskę oraz uwiecznienie polskiego dziedzictwa kulturowego na Obczyźnie. Dorobek intelektualny wynikający z działalności Centrum Dialogu jest istotnym rozdziałem dziejów polskiej emigracji XX wieku. Założono, że przedsięwzięciu będzie kontynuowane w kolejnych tomach.

Publikacja adresowana jest do historyków polskiej emigracji w XX wieku, krytyków i historyków współczesnej literatury polskiej oraz do badaczy dziedzictwa kulturowego Polski w XX wieku.

C. Jastrzębski (red.), Ad Personam. Prace ofiarowane Profesorowi Adamowi Massalskiemu w 75. rocznicę urodzin, 2019, cena 68,25 zł

Okładka, Ad Personam. Prace ofiarowane Profesorowi Adamowi Massalskiemu, Cezary Jastrzębski red.Cezary Jastrzębski (red.), Ad Personam. Prace ofiarowane Profesorowi Adamowi Massalskiemu w 75. rocznicę urodzin, 2019, 454 s., format B5, ISBN 978-83-7133-760-4, cena 68,25 zł

Publikacja powstała z okazji 75. rocznicy urodzin Profesora Adama Massalskiego.  Grono przyjaciół, współpracowników i uczniów Jubilata przygotowało tę księgę jako wyraz wielkiego uznania dla jego dorobku i dokonań. Profesor Adam Massalski jest nie tylko znakomitym historykiem: wytrawnym badaczem polskich dziejów XIX i XX wieku, lecz także doskonałym erudytą, archiwistą, muzealnikiem, organizatorem konferencji, paneli dyskusyjnych i badań zespołowych, pomysłodawcą licznych projektów naukowych, promotorem kilkudziesięciu doktoratów oraz inspiratorem wielu habilitacji.

W prezentowanym tomie zamieszczono artykuły przygotowane z okazji nadania Profesorowi w 2015 r. tytułu Członka Honorowego Kieleckiego Towarzystwa Naukowego.

K. Justyniarska-Chojak, Inwentarze pośmiertne z małych i średnich miast Małopolski (w XVI-XVIII wieku), 2020, cena 86,10 zł

Katarzyna Justyniarska-Chojak, Inwentarze pośmiertne z małych i średnich miast Małopolski (w XVI-XVIII wieku), 2020, 652 s., format B5, ISBN 978-83-7133-761-1, cena 86,10 zł

Tematem niniejszej publikacji są inwentarze pośmiertne, wpisane pomiędzy XVI-XVIII stuleciem do ksiąg miejskich małopolskich miasteczek i miast średniej wielkości. Inwentarze pośmiertne, czyli spisy wszelkich dóbr nieruchomych i ruchomości, jakie zmarły po sobie zostawił, powstawały z myślą o ochronie praw spadkowych spadkobierców, szczególnie nieletnich. W praktyce chodziło o spisanie i zabezpieczenie majątku zmarłego oraz określenie zobowiązań  natury finansowej, jakie po nim pozostały. Wiązało się to z obowiązkiem  uregulowania wszelkich długów zmarłego przez osoby biorące udział w spadkobraniu. Inwentarze pośmiertne umożliwiają badanie kwestii związanych z praktycznym funkcjonowaniem prawa spadkowego w miastach, rządzących się prawem magdeburskim. Pośmiertne rejestry mienia są również jedynym w swoim rodzaju źródłem,  pozwalającym na poznanie wielu aspektów mieszczańskiej kultury materialnej, w tym istnienia przedmiotów będących symbolami statusu społecznego. Pośrednio niosą ze sobą informacje dotyczące powiązań rodzinnych i społecznych osób, których mienie spisywano oraz przykłady świadczące o funkcjonowaniu władz miejskich w małych i średnich ośrodkach miejskich.

S. Konarska-Zimnicka, L. Kostuch, B. Wojciechowska, Medicina antiqua, mediaevalis et moderna. Historia – filozofia - religia, 2019, cena 50,40 zł

Okładka, Medicina antiqua, Sylwia Konarska-Zimnicka, Lucyna Kostuch, Beata Wojciechowska red.

Sylwia Konarska-Zimnicka, Lucyna Kostuch, Beata Wojciechowska, (red.) Medicina antiqua, mediaevalis et moderna. Historia – filozofia – religia, 2019, 356 s.,  format B5 cm, ISBN 978-83-7133-752-9, cena 50,40 zł

Celem niniejszej publikacji jest prezentacja wybranych aspektów badań nad medycyną starożytną, średniowieczną i nowożytną. Redaktorom tomu zależało na uwidocznieniu medycznego dziedzictwa i wpływów kulturowych, dlatego przyjęli szeroki zakres czasowy i terytorialny. Opracowanie zawiera teksty dotyczące historii medycyny europejskiej, w szczególności polskiego dorobku, ale również niezwykle ważnych osiągnięć bliskowschodnich w tym zakresie. Artykuły mają charakter interdyscyplinarny; wiedza o dawnej medycynie pochodzi w równym stopniu z zachowanych świadectw pisanych, ikonograficznych jak i archeologicznych. Praca składa się z dwudziestu trzech artykułów, które napisane zostały przez badaczy reprezentujących różne dyscypliny naukowe i ośrodki badawcze, w tym instytucje zagraniczne.

S. Konarska-Zimnicka, P. Piotrowski, Albumasar i jego „Ysagoga minor”, 2020, cena 44,10 zł

Okładka, Albumasar i jego „Ysagoga minor”, Sylwia Konarska-Zimnicka, Piotr PiotrowskiSylwia Konarska-Zimnicka, Piotr Piotrowski, Albumasar i jego „Ysagoga minor”, 2020,  212 s., format B5, ISBN 978-83-7133-870-0, cena 44,10 zł

Niniejsza publikacja poświęcona jest Albumasarowi i jego dziełu Ysagoga minor zwanym również Mniejszym wprowadzeniem do astrologii. Utwór znany jest  w kręgach kultury łacińskiej w tłumaczeniu na język łaciński dokonany przez Adelarda z Bath i stanowi podręcznik wiedzy astrologicznej będącej  skróconą wersją Wielkiego wprowadzenia do astrologii, które w XV w. zostało opublikowane drukiem. Ysagoga minor znana była jedynie w wersjach rękopiśmiennych, spośród których zachowało się do naszych czasów tylko kilka. Dzieło to było powszechnie wykorzystywane przez cały okres wieków średnich przez miłośników nauki o oddziaływaniu ciał niebieskich, również na uniwersytecie krakowskim, albowiem w sposób kompleksowy, przystępny i przejrzysty prezentowało najistotniejsze prawidła wiedzy astrologicznej. Monografia ta wzbogacona o edycję krytyczną dzieła zamieszczoną w formie aneksu, adresowana jest nie tylko do historyków, ze szczególnym uwzględnieniem historyków nauki i kultury, ale również uczonych zajmujących się dziejami, nauką i kulturą muzułmańską, ponadto do czytelników zainteresowanych dziejami astrologii.

S. Konarska-Zimnicka, B. Wojciechowska, L. Kostuch (tłum. i oprac.) we współpracy z P. Piotrowskim, Albumasar, Flores Astrologie. Kwiatki Astrologii, 2020, cena 33,60 zł

Okładka, Albumasar, Flores Astrologie, Sylwia Konarska-Zimnicka, Beata Wojciechowska, Lucyna Kostuch Sylwia Konarska-Zimnicka, Beata Wojciechowska, Lucyna Kostuch (tłum. i oprac.) we współpracy z Piotrem Piotrowskim, Albumasar, Flores Astrologie. Kwiatki Astrologii, 2020, 172 s., format B5, ISBN 978-83-7133-859-5, cena 33,60 zł

Flores astrologie Albumasara były jednym z najbardziej popularnych dzieł do nauki astrologii tego autora, powielanym tak w wersjach rękopiśmiennych, jak i drukowanych w Europie XV i XVI wieku. Po wielokroć odwoływali się do niego średniowieczni astrologowie wywodzący się z kręgu kultury chrześcijańskiej. Flores astrologie vel Liber florum, ukazało się  drukiem po raz pierwszy w roku 1488 w Wenecji przez znakomitego drukarza i wydawcę Erharda Ratdolta. Ponowny dodruk miał miejsce w roku 1495. Do roku 1506 opublikowano kolejne 3 wydania już w wersji starodruku. Drukarze chętnie podejmowali się druku tego dzieła, gdyż cieszyło się ono niesłabnącą popularnością. Świadectwem tego jest znaczna liczba zachowanych po dziś dzień egzemplarzy starodruków, przechowywanych w europejskich, a więc również w polskich zbiorach bibliotecznych. Niniejsze polskojęzyczne tłumaczenie Flores Astrologie stanowi cenne źródło dla historyków, historyków nauki, ponadto dla badaczy historii kultury życia codziennego w średniowieczu, jak również dla kulturoznawców, badaczy kultury islamskiej i filozofów przyrody.

L. Kostuch, B. Wojciechowska, S. Konarska-Zimnicka, Rev. P. Tambor, Paradigms. Thinking Styles. Research Programs. How Does Science Change? 2020, cena 21,00 zł

Okładka, Paradigms. Thinking Styles., Lucyna Kostuch, Beata Wojciechowska, Sylwia Konarska-ZimnickaLucyna Kostuch, Beata Wojciechowska, Sylwia Konarska-Zimnicka, Rev. Paweł Tambor, Paradigms. Thinking Styles. Research Programs. How Does Science Change? 2020, 140 s., format B5, ISBN 978-83-7133-845-8, cena 21,00 zł

Contents

Introduction  ………………………………………………… 7

LUCYNA KOSTUCH (Institute of History, Jan Kochanowski University in Kielce) Ancient and modern results of the observation of animal behaviour based  on the fox. Between the humanist paradigm and the natural paradigm ….. 9

AGNIESZKA KIJEWSKA (Faculty of Philosophy, The John Paul II Catholic University of Lublin) The history of medieval philosophy and its historiography ……………. 27

BEATA WOJCIECHOWSKA (Institute of History, Jan Kochanowski University in Kielce) Blood science. From Galen to William Harvey – transformations  of the paradigm until the end of the seventeenth century …………….. 43

SYLWIA KONARSKA-ZIMNICKA (Institut of History, Jan Kochanowski University in Kielce) From astronomy to astrology and back. Thoughts of a medievalist ……… 55

REV. PAWEŁ TAMBOR (Faculty of Theology, Faculty of Philosophy, The John Paul II Catholic University of Lublin) From a static Universe to an expanding Universe: a paradigm shift  or a change in thought style? …………………………………. 71

YVES GASPAR (Trinity Hall, University of Cambridge, United Kingdom) A different universe – attempts to address the crisis of modern theoretical  cosmology ………………………………………………. 91

ADAM ŚWIEŻYŃSKI (Institute of Philosophy, Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw) From the ideas of spontaneous generation and cosmic origin of life  to the bilinear concept of biogenesis  ……………………………. 101

REV. ROMAN KULIGOWSKI A paradigm shift is not a shift of moral rules or values ………………. 127

A. Krich, S. Mulina, S. Wiech (wybór i oprac.), S. Mulina, S. Wiech (red.), Zesłańcy postyczniowi na Syberii Zachodniej w opinii rosyjskiej administracji i ludności syberyjskiej, cz. 1. Dokumenty administracji cywilnej, policji i żandarmerii, 2019, cena 52,50 zł

Okładka, Zesłańcy postyczniowi na Syberii Zachodniej, Anna Krich, Swietłana Mulina, Stanisław Wiech,

Anna Krich, Swietłana Mulina, Stanisław Wiech (wybór i oprac.), Swietłana Mulina, Stanisław Wiech (red.), Zesłańcy postyczniowi na Syberii Zachodniej w opinii rosyjskiej administracji i ludności syberyjskiej, cz. 1. Dokumenty administracji cywilnej, policji i żandarmerii, seria: Polacy – Syberia. XVIII-XIX wiek, tom 4, 2019,  376 s., format B5, ISBN 978-83-7133-732-1, cena 52,50 zł

Prezentowane opracowanie stanowi czwarty tom z serii wydawniczej: „Po­lacy – Syberia. XVIII-XIX wiek”. W pracy zamieszczone zostały materiały ukazujące stosunek przedstawicieli zachodniosyberyjskich oraz centralnych organów władzy i administracji do zesłańców postyczniowych. Są to dokumenty urzędowe, które zachowały się w rosyjskich archiwach: cyrkularze, tajna korespondencja, sprawozdania, raporty, notatki i materiały śledcze. Tego rodzaju dokumentacja pozwala na określenie stanowiska poszczególnych urzędników lub organów władzy wobec różnorodnych spraw z zakresu ich kompetencji. Jest to tym bardziej ważne i interesujące, że zakrojona na szeroką skalę zsyłka powstańców styczniowych stała się poważnym problemem zarówno dla władz centralnych, jak i urzędników syberyjskich. Zesłanie Polaków pobudziło aktywność ustawodawczą i zmusiło funkcjonariuszy państwowych wszystkich szczebli do zastanowienia się nad kwestią urządzenia polskich imigrantów. Dokumenty zamieszczone w niniejszym zbiorze dobitnie obrazują proces kształtowania się systemu nadzoru nad zesłańcami, ewolucję roli policji lokalnej, gubernatorów i żandarmów w organizacji dozoru policyjnego. Pokazują również, w jaki sposób zadania administracyjne kolidowały lub pokrywały się z osobistymi ambicjami przedstawicieli syberyjskiej elity urzędniczej.

E. Majcher-Ociesa, Interwencjonizm państwowy w przemyśle Drugiej Rzeczypospolitej w latach 1930-1939, 2019, cena 58,80 zł

Okładka, Interwencjonizm państwowy w przemyśle Drugiej Rzeczypospolitej, Edyta Majcher-Ociesa, Edyta Majcher-Ociesa, Interwencjonizm państwowy w przemyśle Drugiej Rzeczypospolitej w latach 1930-1939, 2019, 444 s., ISBN 978-83-7133-734-5, 978-83-60777-80-0, cena 58,80 zł

Publikacja opisuje pośrednią ingerencję państwa na funkcjonowanie prywatnych podmiotów gospodarczych w przemyśle Drugiej Rzeczypospolitej. Autorka skupiła się na okresie wielkiego kryzysu gospodarczego i okresie nakręcania koniunktury, trwającego do wybuchu II wojny światowej. Prześledziła również rozwiązania interwencjonistyczno-reglamentacyjne w latach 20 XX w. pod kątem wykorzystania podczas kryzysu wcześniej stosowanych rozwiązań.  Przedmiotem badań są ustawy i rozporządzenia regulujące funkcjonowanie ówczesnego przemysłu oraz sposób i zakres wprowadzania ich w życie. Autorka wzięła pod uwagę ówczesną politykę surowcową, kredytową, podatkową, regulację wymiany handlowej z zagranicą, oddziaływanie kartelizacji na poziom cen oraz administracyjną ingerencję państwa. Najsilniejsza ingerencja pośrednia państwa wystąpiła podczas wielkiego kryzysu gospodarczego.

A. Młynarczyk-Tomczyk, W kręgu polityki, nauki i popularyzacji. Obchody „Polskiego Tysiąclecia” 1957-1966/67, 2019, cena 87,15 zł

Okładka, W kręgu polityki, nauki i popularyzacji. Obchody „Polskiego Tysiąclecia”, Anita Młynarczyk-TomczykAnita Młynarczyk-Tomczyk, W kręgu polityki, nauki i popularyzacji. Obchody „Polskiego Tysiąclecia” 1957-1966/67, 2019, 664 s., ISBN 978-83-7133-736-9, 978-83-60777-79-4 cena 87,15 zł

Polskie Tysiąclecie to tytuł uchwały Komitetu Przygotowawczego Obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego, która została zaakceptowana na posiedzeniu Rady Państwa w dniu 12 lutego 1960 r. W odpowiedzi na zainicjowaną w 1957 r. przez Kościół katolicki Wielką Nowennę przed Tysiącleciem Chrztu Polski (1966) władza państwowa na początku 1958 r. ogłosiła konkurencyjne uroczystości Tysiąclecia Państwa Polskiego (1960-1966). W obchody wpisano następujące punkty: 1000-lecie wstąpienia Polski na widownię dziejową; 550. rocznicę bitwy pod Grunwaldem; 600-lecie Uniwersytetu Jagiellońskiego; Rocznice związane z walką narodowowyzwoleńczą narodu polskiego oraz 20-lecie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Realizację ostatniego punktu zaplanowano na lata 1964-1965. Rok 1966 miał stanowić zakończenie uroczystości milenijnych. Zarówno władza państwowa – z I sekretarzem KC PZPR Władysławem Gomułką na czele, jak i Episkopat Polski, któremu wówczas przewodniczył kardynał Stefan Wyszyński, określili odmienne cele dla ogłoszonych przez siebie uroczystości – promocji wizji Polski socjalistycznej (państwo) i katolickiej (Kościół). Jednakże obchody milenijne z lat 60. XX w. nie ograniczyły się tylko do utylitarnych celów wyznaczonych przez głowę państwa i głowę Kościoła katolickiego. Drugi ich wymiar zarezerwowany był dla naukowców, którzy związali z obchodami milenijnymi rozbudowany program badawczy, zwłaszcza w zakresie początków państwa polskiego i jego chrztu. Trzeci wymiar obchodów  – popularyzacyjny – to obiekt oddziaływań ideowych/ideologicznych, którego zadaniem było zapoznanie społeczeństwa z najnowszymi wynikami badań naukowych, zgodnych z potrzebami państwa i Kościoła. Niniejsza publikacja stanowi pierwszą próbę ukazania uroczystości milenijnych państwa i Kościoła, w trzech przenikających się wymiarach – ideowo-rocznicowym, naukowym i popularnonaukowym. Jest to spojrzenie na nie przez pryzmat dorobku piśmiennictwa historycznego tego okresu, modelowanego potrzebami i interesami politycznymi.

M. Nowak (oprac.), Dziennik Stanisława Borkowskiego konserwatywnego ziemianina z jędrzejowskiego Lipna (1919-1921), 2019, cena 42,00 zł

Okładka, Dziennik Stanisława Borkowskiego konserwatywnego ziemianina, Mariusz Nowak Mariusz Nowak (oprac.), Dziennik Stanisława Borkowskiego konserwatywnego ziemianina z jędrzejowskiego Lipna (1919-1921), 2019, 202 s.,  format B5, ISBN 978-83-7133-765-9, ISBN 978-83-60777-81-7, cena 42,00 zł

Niniejszy memuar przedstawia wydarzenia społeczno-polityczne w Polsce lat 1919-1921, ze szczególnym uwzględnieniem południowo-zachodniej części województwa kieleckiego, stanowi ciekawy materiał poznawczy. Ukazuje m.in. życie gospodarcze w województwie kieleckim tj. powiązania folwarków z miejscowymi zakładami przetwórstwa spożywczego i siecią handlu detalicznego.

Dziennik Stanisława Borkowskiego to także interesujący przyczynek do obserwacji codzienności rezydencji ziemiańskiej. Na pierwszy plan wysuwa się przybliżanie rytmu życia tradycyjnej społeczności wiejskiej (dworu i okolicznych wsi), wyznaczonego przez pory roku i związane z nimi prace gospodarskie. Pojawiają się więc szczegółowe opisy np. organizacji robót podczas żniw, czynności wykonywanych przez żniwiarzy i narzędzi, czy też zabiegów agrotechnicznych w okresie wiosny i jesieni. Obok tego dziennik przynosi cenne informacje obrazujące relacje w środowisku ziemiańskim i z przedstawicielami innych sfer społecznych.

Stanisław Borkowski ukazuje również dylematy, przed jakimi stawała prowincjonalna elita (ziemiaństwo, duchowieństwo parafialne, inteligencja: wolne zawody i sfery urzędnicze) w okresie tworzenia się II Rzeczypospolitej. Początek lat dwudziestych jawi się w dzienniku jako czas rozczarowań  i nadziei, sporów ideowych o wizję polskiej państwowości i etos ziemiański.

M. Nowak (oprac.), System Wielopolskiego w opinii polskich konserwatystów w świetle dyskusji publicystycznej (1878-1879), 2019, cena 35,70 zł

Okładka, System Wielopolskiego w opinii polskich konserwatystów, Mariusz Nowak Mariusz Nowak (oprac.), System Wielopolskiego w opinii polskich konserwatystów w świetle dyskusji publicystycznej (1878-1879), 2018, 266 s., ISBN 978-83-7133-746-8, cena 35,70 zł

Praca stanowi zbiór memoriałów politycznych najbliższych współpracowników naczelnika rządu cywilnego Królestwa Polskiego  Aleksandra Wielopolskiego – Juliusza Enocha, Jana Karnickiego i Stanisława Walewskiego, powstałych po jego śmierci w 1878 r. Obszerne elaboraty stanowią analizę systemu częściowej autonomizacji tego kraju w latach 1862-1863 (tzw. „system Wielopolskiego”) dokonanej z perspektywy kilkunastu lat po upadku powstania styczniowego. Odsłaniają także nieznane dotąd epizody, związane z negocjacjami nad jego kształtem, które były prowadzone przez margrabiego Wielopolskiego z kierownictwem caratu w Petersburgu.

Z uwagi na charakter publikacji może ona być adresowana do osób zajmujących się zawodowo problematyką historii politycznej ziem polskich pod zaborem rosyjskim, historią polskiej myśli konserwatywnej w XIX w. Równocześnie materiał może znaleźć odbiorców wśród studentów kierunków humanistycznych i politologicznych, nauczycieli szkół średnich oraz szeroko rozumianego kręgu miłośników dziejów ojczystych.

J. Z. Pająk, J. Szczepański (oprac.), Katalog XIX-wiecznych map, planów i rysunków skasowanych klasztorów i ich majątków na terenie guberni kieleckiej i radomskiej, 2019, cena 31,50 zł

Okładka, Katalog XIX-wiecznych map, planów i rysunków, Jerzy Z. Pająk, Jerzy Szczepański,Jerzy Z. Pająk, Jerzy Szczepański (oprac.), Katalog XIX-wiecznych map, planów i rysunków skasowanych klasztorów i ich majątków na terenie guberni kieleckiej i radomskiej, 2019, 246 s., format B5, ISBN 978-83-7133-747-5, cena 31,50 zł

Zasadniczym celem niniejszego opracowania  jest inwentaryzacja map i planów oraz rysunków architektonicznych skasowanych klasztorów – męskich i żeńskich położonych w guberni kieleckiej i radomskiej w XIX w. Teren między Wisłą a Pilicą podlegał w tym czasie kilkakrotnym zmianom podziałów administracyjnych. Na początku XIX w. stanowił część obszaru Nowej Galicji w ramach zaboru austriackiego. Następnie, w okresie Księstwa Warszawskiego, były to departamenty krakowski i radomski, zaś w czasach Królestwa Polskiego obszar ten zajmowały województwa krakowskie i sandomierskie. W latach 1845-1866 badany teren obejmowała gubernia radomska, która w 1866 r. uległa podziałowi na gubernię kielecką i radomską.

Podczas opracowywania katalogu kwerendzie archiwalnej poddano zespoły oraz zbiory kartograficzne znajdujące się w Archiwum Akt Dawnych w Warszawie, w archiwach państwowych w Kielcach i Radomiu oraz w archiwach diecezjalnych w Kielcach i Sandomierzu.

J. Pielas, Oleśniccy herbu Radwan w XV-XVII wieku. Z dziejów szlachty małopolskiej doby nowożytnej, 2020, cena 46,20 zł

Okładka, Oleśniccy herbu Radwan w XV-XVII wieku, Jacek PielasJacek Pielas, Oleśniccy herbu Radwan w XV-XVII wieku. Z dziejów szlachty małopolskiej doby nowożytnej, 2020, 188 s., format B5, ISBN 978-83-7133-853-3, cena 46,20 zł

Publikacja poświęcona jest dziejom małopolskiej rodziny szlacheckiej – Oleśnickich herbu Radwan, której początki sięgają połowy XV wieku, zaś jej ostatni męscy przedstawiciele żyli i działali publicznie jeszcze w drugiej połowie XVII wieku. Niniejsze opracowanie pozwala z jednej strony na ostateczne rozróżnienie tej rodziny i jej przedstawicieli od znacznie słynniejszej i bardziej wpływowej, zwłaszcza w wiekach XV-XVI, familii Oleśnickich herbu Dębno (z którymi często w literaturze historycznej mylono Radwanitów), z drugiej strony zaś jest próbą ukazania bardzo interesujących losów rodziny, której część w połowie XVI wieku z województw krakowskiego i sandomierskiego przeniosła się na wschodnie tereny Rzeczypospolitej (bełskie, chełmskie) i weszła w koligacje z Zamoyskimi herbu Jelita.

Książka przeznaczona jest dla historyków zajmujących się dziejami stanu szlacheckiego w dawnej Rzeczypospolitej, w szczególności genealogów i badaczy społeczeństwa szlacheckiego doby nowożytnej. Potencjalnymi odbiorcami opracowania są także regionaliści gromadzący informacje na temat dziejów Małopolski, zamieszkującej jej szlachty i historii poszczególnych miast i miejscowości położonych na jej obszarze.

A. Sauczuk, A. Radziuk (oprac.), W. Caban (red.), Album powstańców 1863 roku z Grodzieńszczyzny, 2020, cena 105,00 zł

Okładka, Album powstańców 1863 roku z Grodzieńszczyzny, Alesia Sauczuk, Aliaksandr Radziuk oprac., Wiesław Caban red.Alesia Sauczuk, Aliaksandr Radziuk (oprac.), Wiesław Caban (red.), Album powstańców 1863 roku z Grodzieńszczyzny, 2020, 232 s., format 24,0 x 27,5 cm, ISBN 978-83-7133-887-8, cena 105,00 zł

Wybuch powstania styczniowego w Królestwie Polskim oraz na Litwie, Białorusi i Ukrainie poprzedziły manifestacje religijno-patriotyczne 1861 r. Wydarzenia te stały się inspiracją do wykonania fotografii, znajdujących się w prezentowanym albumie. Wykonywanie zdjęć w stroju żałobnym i z emblematami świadczącymi o polskości było swoistego rodzaju protestem przeciwko caratowi.

Manifestacje religijno-patriotyczne 1861 r. objęły całą Białoruś, jednak najintensywniej wystąpiły w zachodniej części, czyli na Grodzieńszczyźnie, a głównie w samym Grodnie.

Dzięki Józefowi Markiewiczowi, zesłańcy syberyjskiemu, pieczołowicie chroniącemu i opisującemu fotografie grodzian, i dzięki jego synowi Piotrowi,  który album przekazał do grodzieńskiego muzeum, możemy poznać grupę osób żyjących  w tych czasach i być może niejednokrotnie uczestniczących w opisywanych zdarzeniach.

Publikacja może okazać się interesująca dla  historyków podejmujących tematykę powstania styczniowego na ziemiach białoruskich oraz dla miłośników fotografii, którzy szukają jej początku na ziemiach byłej Rzeczypospolitej.

S. Wiech (oprac.), Z dziejów ucisku narodowego w zaborze rosyjskim w latach 1861-1917. Studia i źródła, t. 1, 2019, cena 47,25 zł

Okładka, Z dziejów ucisku narodowego w zaborze rosyjskim, Stanisław Wiech oprac.

Stanisław Wiech (oprac.), Z dziejów ucisku narodowego w zaborze rosyjskim w latach 1861-1917. Studia i źródła, t. 1, 2019, 288 s., format B5, ISBN 978-83-7133-766-6, cena 47,25 zł

Publikacja dotyczy dziejów społeczno-politycznych ziem polskich zaboru rosyjskiego w drugiej połowie XIX  i na początku XX wieku. Praca zawiera studia naukowe oraz zredagowane i opracowane źródła historyczne, dotyczące ograniczeń i represji narodowych wprowadzonych i stosowanych przez władze rosyjskie wobec ludności polskiej na Ziemiach Zabranych oraz w Królestwie Polskim w latach 1862-1917. Publikacja jest pokłosiem zagranicznych kwerend archiwalnych prowadzonych w Wilnie, Petersburgu i Moskwie. Adresowana jest przede wszystkim do historyków i studentów.

.

.

.

B. Wojciechowska, Flebotomia i purgowanie, czyli o leczeniu w wiekach średnich, 2019, cena 37,80 zł

Okładka, Flebotomia i purgowanie, czyli o leczeniu w wiekach średnich, Beata WojciechowskaB. Wojciechowska, Flebotomia i purgowanie, czyli o leczeniu w wiekach średnich, 2019, 188 s., ISBN 978-83-7133-738-3, cena 37,80 zł

Średniowieczna medycyna nawiązywała do klasycznych koncepcji fizjologii i patologii człowieka, akceptując starożytną naukę o czterech temperamentach i teorię humoralną Hipokratesa, rozbudowaną następnie przez Galena. Tworzyły one spójny system według którego w ludzkim ciele sąsiadują obok siebie, stanowiące odpowiedniki czterech elementów kosmosu (powietrza, wody, ziemi i ognia), płyny ustrojowe (humory), będące efektem kombinacji czterech tzw. jakości: ciepła i zimna, suchości i wilgoci. W organizmie zdrowego człowieka wszystkie te elementy i jakości pozostawały w stanie równowagi (crasias), a jej brak (dyscrasias) objawiał się niemocą. Nadmiaru humorów można się było pozbyć poprzez zastosowanie odpowiednich zabiegów, z których od XIII wieku najbardziej popularna była flebotomia, czyli upuszczanie krwi, a także przyjmowanie medykamentów przeczyszczających, moczopędnych lub wymiotnych. Praktykowano również kąpiele i stawianie baniek.

Choroby dzielono na „ciepłe” (passiones calidae) i „zimne” (passiones frigidae) w zależności od nadmiaru danych humorów. Również surowce lecznicze dzielono w tym systemie na „ciepłe” – rozgrzewające i „zimne” – oziębiające, a także „suche” – wysuszające i „wilgotne” – nawilżające. Terapia polegała na rozpoznaniu własności choroby (czy „zimna” czy „gorąca”) i na zastosowaniu medykamentu o przeciwnych właściwościach.

H. Wójcik-Łagan, Od Żanny Kormanowej do…? O nauce historycznej i nauczaniu historii przed przełomem październikowym w 1956 roku i po nim. Materiały i komentarze, 2020, cena 58,80 zł

Okładka, Od Żanny Kormanowej do…? O nauce historycznej, Hanna Wójcik-ŁaganHanna Wójcik-Łagan, Od Żanny Kormanowej do…? O nauce historycznej i nauczaniu historii przed przełomem październikowym w 1956 roku i po nim. Materiały i komentarze, 2020, 374 s., format B5, ISBN 978-83-7133-848-9, cena 58,80 zł

Niniejsza publikacja składa się z dwóch części. W części pierwszej zawarto wyjaśnienie tendencji obecnych w nauce historycznej i w nauczaniu historii w trzech powojennych dekadach XX wieku, ukazanych w porządku chronologicznym i ewolucyjnym. Związki nauki z nauczaniem były oczywiste, zgodne z ponadczasową dyrektywą, mówiącą o tym, że w historii szkolnej należy uwzględnić bieżący dorobek badań dziejów. Warto podkreślić, że w pierwszych dekadach ów związek był wyjątkowo trudny z tego powodu, że sama nauka podlegała silnej presji politycznej i oddziaływaniom radzieckiego modelu marksizmu-leninizmu.

W części drugiej książki opisano wybrane fragmenty rozpraw i artykułów (wypisy źródłowe), przedstawione zgodnie z chronologią ich ukazania się. Nakreślone zostały także sylwetki autorów oraz zestawione wybrane pozycje z ich dorobków dydaktyczno-historycznych.

Publikacja adresowana jest do dydaktyków historii, studentów historii oraz wszystkich zainteresowanych nauczaniem historii w Polsce w połowie XX wieku.

„Almanach Historyczny”, t. 21, red. J. Legieć, S. Konarska-Zimnicka, 2019, cena 54,00 zł

Okładka, Almanach Historyczny, t. 21, red. Jacek Legieć, Sylwia Konarska-Zimnicka„Almanach Historyczny”, t. 21, red. Jacek Legieć, Sylwia Konarska-Zimnicka, 2019, s. 396, format B5, ISSN 1642-4530, cena 54,00 zł

Spis treści

ARTYKUŁY

11        Sławomir Jędraszek (GDAŃSK), Wykorzystywanie terakot ptolemejskich w badaniach nad religijną polityką Lagidów. Wybrane przykłady

43        Piotr Kominek (KIELCE), Symbolika sakramentu Eucharystii w nauce katolickiej

i protestanckiej w XVI wieku

55        Дмитрий Федосов (Москва), Об одной ветви Гриневичей герба Przyjaciel.

Родословный очерк

101      Aleksandra Zawadzka (BILCZA), Lincze w Teksasie pod koniec XIX i na początku

XX wieku

121      Елена Кравцова (КУРСК), Кржиштоф Скупенски (ЛЮБЛИН), Особенности функционирования центральных финансовых органов Российской империи

в XIX столетии

133      Maciej K. Cichoń (KIELCE), Kolejowa służba medyczna Królestwa Polskiego

na przykładzie kolei dęblińsko-dąbrowskiej w latach 1885–1914

169      Michał Patryk Sadłowski (WARSZAWA), Analiza wybranych aspektów prawno-

-organizacyjnego funkcjonowania armii rosyjskiej w 1917 roku

185      Henryka Ilgiewicz (WILNO), Instytut Naukowo-Badawczy Europy Wschodniej w Wilnie (1930–1939)

235      Marek Przeniosło (KIELCE), Michał Arabski (KIELCE), Major Roman Kurkiewicz – członek grupy „dywersyjno-szpiegowskiej” w polskim lotnictwie wojskowym

w latach 1948–1952

257      Anita Młynarczyk-Tomczyk (KIELCE), Operacja „Jodła”. Plan zabezpieczenia imprez i uroczystości milenijnych w Kielcach i Wiślicy – Gorysławicach w lipcu 1966 roku oraz wybrane aspekty jego reali­zacji

TEKSTY ŹRÓDŁOWE

301      Małgorzata Karkocha (ŁÓDŹ), Źródła do dziejów parafii Rembieszyce z pierwszej połowy XIX wieku (spis funduszu plebanii i protokół wizytacji dziekańskiej)

RECENZJE I ARTYKUŁY RECENZYJNE

321      Przemysław P. Szpaczyński (ZIELONA GÓRA), Spór o postawę szlachty polskiej wobec króla i państwa

355      Michał Siedziako (SZCZECIN), Interdyscyplinarnie o narodzinach „Solidarności”.

Uwagi na marginesie książki Tomasza Kozłowskiego, Anatomia rewolucji. Narodziny ruchu społecznego „Solidarność” w 1980 roku, Warszawa 2018

369                  Barbara Klich-Kluczewska, Rodzina, tabu i komunizm w Polsce 1956–1989, Kraków 2015 – Dariusz Jarosz (WARSZAWA)

377      Przysięga wojskowa. Idea i praktyka. Z dziejów wojskowości polskiej i powszechnej, red. A. Niewiński, Oświęcim 2016 – Wojciech Zarosa (KIELCE)

KRONIKA NAUKOWA

387      III Ogólnopolska Studencko-Doktorancka Konferencja Naukowa „Niepokorni Wszystkich Czasów”, Kielce, 2 czerwca 2018 roku – Katarzyna Kumor (KIELCE), Wojciech Zarosa (KIELCE)

393      Zasady przyjmowania tekstów do druku i procedury recenzowania obowiązujące w „Almanachu Historycznym”

„Almanach Historyczny”, t. 22, red. Jacek Legieć, 2020, cena 71,28 zł

Okładka, „Almanach Historyczny”, t. 22, red. Jacek Legieć„Almanach Historyczny”, t. 22, red. Jacek Legieć, 2020, 452 s., format B5, ISSN 1642-4530, cena 71,28 zł

Artykuły

11……….Mariusz Bartnicki (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w  Lublinie), U źródeł legendy o „czapce Monomacha”. Włodzimierz Monomach w średniowiecznym piśmiennictwie ruskim XII–XV wieku

35………. Agata Chrobot (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Wojny włoskie w dialogu pasterzy. Ecloga Georgii Sabini de Gallo ad Ticinum capto, scripta ad Stanislaum a Lasco Poloniae Baronem

49………. Paweł Madejski (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), Graffiti w Janowcu XVI – połowa XX wieku

69……….. Mariusz Sawicki (Uniwersytet Opolski), Zabójstwo Wincentego Aleksandra Gosiewskiego w relacjach dyplomatów francuskich

93……… Katarzyna Paduch (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), Obowiązki i  zadania zarządcy rezydencji magnackiej w  świetle instrukcji murgrabiego pałacu podhoreckiego Ignacego Różyckiego z 1813 roku

117………. Jarosław Kita (Uniwersytet Łódzki), Konkurencja źródeł mineralnych i ropy naftowej na terenie Galicji w drugiej połowie XIX i w początkach XX wieku (do 1914 roku)

135………. Małgorzata Nossowska (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), La Roumanie à l’ombre de Marie. La Roumanie vue par la presse populaire de Paris à l’heure de la Conférence de Paris

155………. Witold Jarno (Uniwersytet Łódzki), Uwarunkowania przybycia Armii Polskiej we Francji do Polski wiosną 1919 roku

181………. Małgorzata Przeniosło (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Piotr Kądziela (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Maksymilian Rose (1883– 1937) – pioneer of brain research, Professor of the Stefan Batory University in Vilnius

199……… Regina Renz (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Wieś i miasteczko w dwudziestoleciu międzywojennym – wzajemne relacje (na przykładzie Kielecczyzny)

213…….. Katarzyna Ryszewska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Osiągnięcia Jana Samsonowicza (1888–1959) w badaniach pradziejów regionu świętokrzyskiego

237…….. Anita Młynarczyk-Tomczyk (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Kieleckie szkolnictwo w  obchodach Tysiąclecia Państwa Polskiego 1957– 1966/67

277……….Dzmitry Matwiejczyk (Narodowe Historyczne Archiwum Białorusi, Mińsk), Pamiętnikarstwo XIX wieku we współczesnej historiografii białoruskiej: osiągnięcia i problemy rozwoju

305………. Marek Woźniak (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), SŁOWO jako narzędzie kreowania i zawłaszczania przeszłości w dyskursie/dyskursach publicznych

Materiały źródłowe

329…….. Krzysztof Latawiec (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), Jacek Legieć (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Korespondencja między carem Aleksandrem II a generałem-gubernatorem kijowskim Aleksandrem Bezakiem z 1865 roku

Artykuły recenzyjne, recenzje i polemiki

355……… Wojciech Kęder (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), Luter na nowo odkrywany? Uwagi na marginesie książki Pawła Lisickiego o ojcu reformacji

369…….. Przemysław P. Szpaczyński (Zielona Góra), Spór o relacje Marcina Lutra z ojcem i o to, kto doprowadził do rozłamu w Kościele

401……… Dziedzictwo klasztoru Augustianów-eremitów z Książa Wielkiego. Dokumenty z lat 1783–1900, zebrała i opracowała Agnieszka Fluda-Krokos, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2019 – Ewa Danowska (Polska Akademia Umiejętności, Kraków)

405……… Аляксандр Радзюк, Пад скіпетрам Расейскай імперыі: Рэпрэсіўная палітыка царызму на землях Беларусі ў канцы ХVIII – першай палове ХІХ ст., Гародня– Кракаў 2017 – Andrzej Tichomirow (Grodzieńskie Państwowe Muzeum Historii Religii)

417…….. Bitwa o Przemyśl. Alexandra Watsona obraz frontu wschodniego I wojny światowej – Jerzy Z. Pająk (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach)

423……… Д.Ч. Матвейчык, Удзельнікі паўстання 1863–1864 гадоў: біяграфічны слоўнік (паводле матэрыялаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі), Мінск 2016 – Wasil Hierasimczyk (Grodno)

429……….. Komentarz do Sporu o  postawę szlachty polskiej wobec króla i  państwa, autorstwa Przemysław P. Szpaczyńskiego, zamieszczonego w „Almanachu Historycznym” 2019, t. 21, s. 321–354  – Urszula Świderska-Włodarczyk (Uniwersytet Zielonogórski)

Kronika naukowa

437……… Ogólnopolska konferencja naukowa „Władza i polityka w czasach nowożytnych. Dyplomacja i sprawy wewnętrzne”, Łódź, 10–11 października 2019 roku – Małgorzata Karkocha (Uniwersytet Łódzki)

In memoriam

445………. In memoriam. Pamięci profesora Stefana Iwaniaka (1933–2019)  – Ryszard Gryz (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach)

449………..Zasady przyjmowania tekstów do druku i  procedury recenzowania obowiązujące w „Almanachu Historycznym”